Mohajer
Saturday 28 December 2002, 03:53AM
زندگى شهيد صدر در يك نگاه
در حيات انسانى ، به ندرت مى توان انديشمندانى چند بعدى و جامع گرا يافت كه در حوزه هاى فكرى مختلف و در عرصه هاى عملى ، فروغ و درخشش داشته و آثار جاودانى را براى جامعه بشريت به يادگار گذاشته باشند. شهيد آيت الله العظمى امام محمدباقر صدر قدس سره الشریف يكى از اين شخصيت هاى بزرگ در عالم اسلام است كه در ميدان هاى مختلف انديشه و عمل ، نبوغ و فروغ شگفت انگيزى را از خود نشان داده است . عظمت روحى و فكرى ، از وى شخصيتى يگانه و افتخارى ماندگار در تاريخ معاصر تشيع پديد آورد.
ديانت ، تقوا، نبوغ ، اخلاص ، شجاعت ، سخت كوشى ، دانش گسترده و همه جانبه و دردمندى ، از ويژگى هاى بارز آن شهيد بزرگوار بود كه در جاى جاى زندگى و آثار و نوشته هاى ايشان كاملا مشهود است . شهيد صدر نه تنها نمونه اى كم نظير براى حوزويان و طلاب علوم دينى است ; بلكه تمامى كسانى كه دل در گرو حقيقت داشته و در جست و جوى دانش و معنا گام نهاده اند، مى توانند از خرمن وجود ايشان خوشه چينى كرده و از زندگى و شخصيت ايشان ، سرمشق و الگو بگيرند.
زندگى آن بزرگوار سراسر مجاهده نظرى و عملى در راه پاسداشت كيان اسلام و نگهبانى از شريعت محمدى بود و در اين راه ، مرارت ها و سختى هاى زيادى كشيد و البته كارهاى بزرگى نيز انجام داد. شهيد صدر در راه اين هدف متعالى ، گام هاى فكرى و عملى موثرى برداشت كه گوهر و محور مجاهدت هاى ايشان را مى توان همانا تلاش براى تطبيق معارف اسلام با مقتضيات زمان و مكان دانست كه اين موضوع را در حوزه هاى گسترده اى از مسائل مربوط به علوم اسلامى ، مورد بررسى قرار داده و آثار ارزنده اى را نيز به رشته تحرير درآورد.
زندگى شهيد صدر را مى توان از سه بعد اصلى مورد بررسى قرار داد كه ما در اين جا به دليل اجتناب از تطويل به شخصيت علمى ، فكرى و شخصيت سياسى / اجتماعى اين انديشمند فرزانه مى پردازيم .
الف ) شخصيت علمى و فكرى : شخصيت چند بعدى ، معلومات و دانش گسترده ، انديشه عميق و ذهن خلاق و نوآور،ايشان را به يكى از شخصيت هاى برجسته علمى جهان اسلام بدل ساخته است . مطالعات و پژوهش هاى شهيد صدر، حوزه گسترده اى از موضوعات فقهى ، فلسفى ، تاريخى و اقتصادى را شامل مى شود كه در هر كدام از اين رشته ها، آثارى جاودان و جهانى عرضه كرده است . يكى از خصلت هاى برجسته شهيد صدر كه ايشان را از لحاظ علمى از سايرين ممتاز مى كند، نوآورى ، خلاقيت و نقادى است ; خلاقيتى كه تاءثير شگرفى بر آثار ايشان گذاشته و به عميق شدن و نو بودن مضامين آنها منجر گشته است . به دليل جامعيت علمى و قدرت نوآورى ، در هر حوزه اى كه ايشان قلم زده است ، آثارى را به يادگار گذاشته كه علاوه بر نقد انديشه پيشينيان ، نظرات و ديدگاه هاى جديدى نيز توسط وى مطرح شده است . دانش گسترده و تسلط ايشان بر مكاتب و نظرات مختلف ، به شهيد صدر اين امكان را بخشيده است كه ضمن بررسى همه جانبه تمامى موضوعات مورد مطالعه ، به ارائه طرح ها و نظرات جديدى مبادرت ورزد.
شهيد صدر در بسيارى از زمينه هاى علمى و اسلامى داراى تحقيق و تاءليف مى باشد كه از جمله آنها مى توان به فقه ، اصول ، فلسفه ، منطق ، تفسير و اقتصاد اسلامى اشاره كرد ب ) شخصيت سياسى و اجتماعى : شهيد صدر نه تنها قهرمان ميدان انديشه و نظر بود; بلكه در حوزه عملى سياسى و در صحنه هاى اجتماعى هم حضورى فعال و خيره كننده داشت . از ديد ايشان ، مشكل جوامع اسلامى نه فقط در عقب ماندگى فكر و علمى ; بلكه در بى عملى سياسى و گرفتارى در چنگ حكومت هاى ظالم و غيردينى هم بود. به همين دليل ، از همان آغاز نوجوانى با توجه به هوش و ذكاوت و حساسيتى كه نسبت به اسلام و مسلمانان داشت ، وارد فعاليت هاى سياسى شد از لحاظ نظرى ، تشكيل حكومت اسلامى ، يكى از انديشه ها و اهداف اصلى ايشان در كارهاى علمى و تحقيقاتى بود. از نظر شهيد صدر، حكومت اسلامى ، نه تنها يك ضرورت دينى ، كه گذشته از آن براى تمدن بشرى نيز يك ضرورت است ; چرا كه يگانه راهى است كه مى تواند استعدادهاى انسان را در جهان اسلام شكوفا سازد و او را تا جايگاه طبيعى اش كه پايگاه والاى تمدن انسانى باشد، بالا ببرد و از پراكندگى ها و عقب ماندگى ها و تباهى هايى كه دچار آن است ، رهايى بخشد.
نسب آيت الله العظمى شهيد سيد محمدباقر صدر (قدس سره الشریف) با سى و يك واسطه به حضرت امام موسى ابن جعفر(ع ) منتهى مى شود. براساس شجرنامه ، خاندان صدر همگى از اعاظم فضلا و مراجع زمان خود بوده اند و از پايگاه عظيمى در حوزه هاى علوم دينى برخوردار بوده اند. هرگز بين اين خانواده و نهاد مقدس حوزه و مرجعيت ، انقطاعى صورت نگرفته است و تمامى اجداد ايشان ، به نحوى از مقامات معنوى برخوردار بوده اند. جد شهيد صدر، آيت الله العظمى سيداسماعيل صدر، آخرين فرزند سيدصدرالدين عاملى بوده است كه در سال 1255 (ه' . ق ) در اصفهان به دنيا آمده و در حوزه نجف ، به محضر درس ميرزاى شيرازى و شيخ مهدى كاشف الغطاء رفته و در سال 1312 ه' . ق پس از درگذشت ميرزاى شيرازى ، يكى از مراجع تقليد بزرگ شيعه ، به شمار مى آمده است . مرحوم سيداسماعيل همچنين داراى چهار پسر بوده كه آخرين آنها، مرحوم سيدحيدر صدر پدر بزرگوار آيت الله شهيد محمدباقر صدر مى باشد. وى در 1309 ه' . ق در سامرا به دنيا آمد و در كربلا از محضر آيت الله العظمى حاج شيخ عبدالكريم حائرى (موسس ) بهره گرفت . سيدحيدر صدر صاحب چند اثر تاءليفى از جمله حاشيه بر كفايه الاصول مى باشد. مرحوم سيدحيدر داراى دو پسر و يك دختر بود. آيت الله سيد اسماعيل صدر، و آيت الله محمدباقر صدر و شهيده سيده ، بنت الهدى صدر. سيد اسماعيل ، برادر بزرگ شهيد صدر از اساتيد بزرگوار ايشان بوده و داراى تاءليفات بسيارى نيز مى باشد. شهيد صدر پسر دوم سيدحيدر نيز در سال 1353 (ه'. ق ) متولد شد و در سال 1400 (1980 میلادی)در 47 سالگى به شهادت رسيد.
برای معلومات بیشتر از این سایت دیدن فرمایید :
http://www.alsadr.com/farsi/index_f.htm
در حيات انسانى ، به ندرت مى توان انديشمندانى چند بعدى و جامع گرا يافت كه در حوزه هاى فكرى مختلف و در عرصه هاى عملى ، فروغ و درخشش داشته و آثار جاودانى را براى جامعه بشريت به يادگار گذاشته باشند. شهيد آيت الله العظمى امام محمدباقر صدر قدس سره الشریف يكى از اين شخصيت هاى بزرگ در عالم اسلام است كه در ميدان هاى مختلف انديشه و عمل ، نبوغ و فروغ شگفت انگيزى را از خود نشان داده است . عظمت روحى و فكرى ، از وى شخصيتى يگانه و افتخارى ماندگار در تاريخ معاصر تشيع پديد آورد.
ديانت ، تقوا، نبوغ ، اخلاص ، شجاعت ، سخت كوشى ، دانش گسترده و همه جانبه و دردمندى ، از ويژگى هاى بارز آن شهيد بزرگوار بود كه در جاى جاى زندگى و آثار و نوشته هاى ايشان كاملا مشهود است . شهيد صدر نه تنها نمونه اى كم نظير براى حوزويان و طلاب علوم دينى است ; بلكه تمامى كسانى كه دل در گرو حقيقت داشته و در جست و جوى دانش و معنا گام نهاده اند، مى توانند از خرمن وجود ايشان خوشه چينى كرده و از زندگى و شخصيت ايشان ، سرمشق و الگو بگيرند.
زندگى آن بزرگوار سراسر مجاهده نظرى و عملى در راه پاسداشت كيان اسلام و نگهبانى از شريعت محمدى بود و در اين راه ، مرارت ها و سختى هاى زيادى كشيد و البته كارهاى بزرگى نيز انجام داد. شهيد صدر در راه اين هدف متعالى ، گام هاى فكرى و عملى موثرى برداشت كه گوهر و محور مجاهدت هاى ايشان را مى توان همانا تلاش براى تطبيق معارف اسلام با مقتضيات زمان و مكان دانست كه اين موضوع را در حوزه هاى گسترده اى از مسائل مربوط به علوم اسلامى ، مورد بررسى قرار داده و آثار ارزنده اى را نيز به رشته تحرير درآورد.
زندگى شهيد صدر را مى توان از سه بعد اصلى مورد بررسى قرار داد كه ما در اين جا به دليل اجتناب از تطويل به شخصيت علمى ، فكرى و شخصيت سياسى / اجتماعى اين انديشمند فرزانه مى پردازيم .
الف ) شخصيت علمى و فكرى : شخصيت چند بعدى ، معلومات و دانش گسترده ، انديشه عميق و ذهن خلاق و نوآور،ايشان را به يكى از شخصيت هاى برجسته علمى جهان اسلام بدل ساخته است . مطالعات و پژوهش هاى شهيد صدر، حوزه گسترده اى از موضوعات فقهى ، فلسفى ، تاريخى و اقتصادى را شامل مى شود كه در هر كدام از اين رشته ها، آثارى جاودان و جهانى عرضه كرده است . يكى از خصلت هاى برجسته شهيد صدر كه ايشان را از لحاظ علمى از سايرين ممتاز مى كند، نوآورى ، خلاقيت و نقادى است ; خلاقيتى كه تاءثير شگرفى بر آثار ايشان گذاشته و به عميق شدن و نو بودن مضامين آنها منجر گشته است . به دليل جامعيت علمى و قدرت نوآورى ، در هر حوزه اى كه ايشان قلم زده است ، آثارى را به يادگار گذاشته كه علاوه بر نقد انديشه پيشينيان ، نظرات و ديدگاه هاى جديدى نيز توسط وى مطرح شده است . دانش گسترده و تسلط ايشان بر مكاتب و نظرات مختلف ، به شهيد صدر اين امكان را بخشيده است كه ضمن بررسى همه جانبه تمامى موضوعات مورد مطالعه ، به ارائه طرح ها و نظرات جديدى مبادرت ورزد.
شهيد صدر در بسيارى از زمينه هاى علمى و اسلامى داراى تحقيق و تاءليف مى باشد كه از جمله آنها مى توان به فقه ، اصول ، فلسفه ، منطق ، تفسير و اقتصاد اسلامى اشاره كرد ب ) شخصيت سياسى و اجتماعى : شهيد صدر نه تنها قهرمان ميدان انديشه و نظر بود; بلكه در حوزه عملى سياسى و در صحنه هاى اجتماعى هم حضورى فعال و خيره كننده داشت . از ديد ايشان ، مشكل جوامع اسلامى نه فقط در عقب ماندگى فكر و علمى ; بلكه در بى عملى سياسى و گرفتارى در چنگ حكومت هاى ظالم و غيردينى هم بود. به همين دليل ، از همان آغاز نوجوانى با توجه به هوش و ذكاوت و حساسيتى كه نسبت به اسلام و مسلمانان داشت ، وارد فعاليت هاى سياسى شد از لحاظ نظرى ، تشكيل حكومت اسلامى ، يكى از انديشه ها و اهداف اصلى ايشان در كارهاى علمى و تحقيقاتى بود. از نظر شهيد صدر، حكومت اسلامى ، نه تنها يك ضرورت دينى ، كه گذشته از آن براى تمدن بشرى نيز يك ضرورت است ; چرا كه يگانه راهى است كه مى تواند استعدادهاى انسان را در جهان اسلام شكوفا سازد و او را تا جايگاه طبيعى اش كه پايگاه والاى تمدن انسانى باشد، بالا ببرد و از پراكندگى ها و عقب ماندگى ها و تباهى هايى كه دچار آن است ، رهايى بخشد.
نسب آيت الله العظمى شهيد سيد محمدباقر صدر (قدس سره الشریف) با سى و يك واسطه به حضرت امام موسى ابن جعفر(ع ) منتهى مى شود. براساس شجرنامه ، خاندان صدر همگى از اعاظم فضلا و مراجع زمان خود بوده اند و از پايگاه عظيمى در حوزه هاى علوم دينى برخوردار بوده اند. هرگز بين اين خانواده و نهاد مقدس حوزه و مرجعيت ، انقطاعى صورت نگرفته است و تمامى اجداد ايشان ، به نحوى از مقامات معنوى برخوردار بوده اند. جد شهيد صدر، آيت الله العظمى سيداسماعيل صدر، آخرين فرزند سيدصدرالدين عاملى بوده است كه در سال 1255 (ه' . ق ) در اصفهان به دنيا آمده و در حوزه نجف ، به محضر درس ميرزاى شيرازى و شيخ مهدى كاشف الغطاء رفته و در سال 1312 ه' . ق پس از درگذشت ميرزاى شيرازى ، يكى از مراجع تقليد بزرگ شيعه ، به شمار مى آمده است . مرحوم سيداسماعيل همچنين داراى چهار پسر بوده كه آخرين آنها، مرحوم سيدحيدر صدر پدر بزرگوار آيت الله شهيد محمدباقر صدر مى باشد. وى در 1309 ه' . ق در سامرا به دنيا آمد و در كربلا از محضر آيت الله العظمى حاج شيخ عبدالكريم حائرى (موسس ) بهره گرفت . سيدحيدر صدر صاحب چند اثر تاءليفى از جمله حاشيه بر كفايه الاصول مى باشد. مرحوم سيدحيدر داراى دو پسر و يك دختر بود. آيت الله سيد اسماعيل صدر، و آيت الله محمدباقر صدر و شهيده سيده ، بنت الهدى صدر. سيد اسماعيل ، برادر بزرگ شهيد صدر از اساتيد بزرگوار ايشان بوده و داراى تاءليفات بسيارى نيز مى باشد. شهيد صدر پسر دوم سيدحيدر نيز در سال 1353 (ه'. ق ) متولد شد و در سال 1400 (1980 میلادی)در 47 سالگى به شهادت رسيد.
برای معلومات بیشتر از این سایت دیدن فرمایید :
http://www.alsadr.com/farsi/index_f.htm